De Europese Unie heeft met Verordening (EU) 2017/625 een nieuw en uitgebreid kader vastgesteld voor officiele controles in de levensmiddelenketen. Deze verordening, die ook wel de Official Controls Regulation (OCR) wordt genoemd, vervangt onder meer de eerder geldende Verordeningen (EG) nr. 854/2004 en (EG) nr. 882/2004 die lange tijd het fundament vormden voor het toezicht op levensmiddelen van dierlijke oorsprong.
Voor de eieren- en pluimveevleessector had de invoering van deze nieuwe verordening belangrijke gevolgen. Het regelgevend kader waarbinnen controle-instanties zoals het COKZ hun werkzaamheden uitvoerden, werd hiermee fundamenteel gemoderniseerd.
Wat veranderde er?
De nieuwe controleverordening bracht verschillende verbeteringen aan in het systeem van officiele controles. Ten eerste werd het toepassingsgebied verbreed: naast levensmiddelen en diervoeders vallen nu ook dierenwelzijn, diergezondheid, plantgezondheid en gewasbeschermingsmiddelen onder hetzelfde controlekader. Dit zorgt voor een meer geintegreerde aanpak van het toezicht in de gehele agro-voedselketen.
Daarnaast legt de verordening meer nadruk op risicogebaseerd toezicht. Controle-instanties worden geacht hun middelen in te zetten daar waar de risico's het grootst zijn, in plaats van een uniforme controlefrequentie te hanteren voor alle bedrijven. Dit betekent dat bedrijven met een goede naleving minder frequent worden gecontroleerd, terwijl bedrijven met een hogere risicoscore vaker bezoek kunnen verwachten.
Gevolgen voor het toezicht op eieren
Voor het toezicht op de handelsnormen van eieren en pluimveevlees bracht de nieuwe verordening specifieke aanpassingen met zich mee. De eisen aan de competentie van controleurs werden aangescherpt en er kwamen strengere regels voor de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van controle-instanties.
Ook de transparantie van het toezicht nam toe. De verordening verplicht lidstaten om regelmatig te rapporteren over de uitgevoerde controles en de resultaten daarvan. Deze rapportages worden openbaar gemaakt, waardoor zowel de sector als consumenten inzicht krijgen in de effectiviteit van het toezichtstelsel.
Samenhang met nationale wetgeving
De implementatie van de nieuwe controleverordening vereiste ook aanpassingen in de Nederlandse wetgeving. Het Warenwetbesluit Hygiene van Levensmiddelen en de daaronder vallende regelingen werden aangepast om in lijn te komen met de nieuwe Europese bepalingen. Voor de controleurs van het COKZ betekende dit dat zij vertrouwd moesten raken met de gewijzigde bevoegdheden en procedures.
De overgang naar het nieuwe regelgevende kader verliep geleidelijk, met een overgangsperiode waarin zowel de oude als de nieuwe regels van toepassing waren. Inmiddels is de volledige set aan EU-hygieneverordeningen geactualiseerd en vormt Verordening 2017/625 het centrale kader voor alle officiele controles in de levensmiddelenketen.